۱- تزریق روحیه خانواده بودن اعضای لابراتوار

یک هفته مانده به تعطیلات سال نو میلادی و به رسم هرساله تمام اعضای لابراتوار ما گرین⁽¹⁾، برای برگزاری مراسم جشن پایان سال میلادی و گذراندن روزی فارغ از دغدغه های کاری در رستورانی دور هم جمع شده بودند. به این بهانه، در چند پست نظراتم در مورد دلایل موفقیت یک مرکز تحقیقاتی از بعد روابط انسانی حاکم را بیان خواهم کرد.

روابط انسانی یکی از پیچیده ترین پارامترهای اساسی پیشرفت تحقیقات در لابراتواری آکادمیک است.

گرین، لابراتوار مشترکی بین دانشگاه های آی ان پی ال⁽²⁾ و یو اچ پی⁽³⁾ در نانسی است. فعالیت تحقیقاتی در حوزه های انرژی الکتریکی، ماشین های الکتریکی، الکترو مغناطیس و الکترونیک قدرت در تمامی دانشگاه های نانسی در این لابراتوار متمرکز است. تمامی سرمایه های انسانی گرین حدود 10 پروفسور، تعدادی استاد و استادیار، حدود 25 تزار (دانشجوی دکترا)، چند تکنیسین و چند منشی است.

روابط کاری بین افراد لابراتوار همان قدر که جدی است، دوستانه هم است. این روابط بسیار تعریف شده و دارای چارچوب مشخصی است. راه کارهای مختلفی برای دوستانه تر کردن روابط محققین و افراد لابراتوار اندیشیده شده است. یکی از این راه کارها، همین مراسم جشن پایان هر سال می باشد.

با در نظر گرفتن این نکته که فرانسویان اصولا اهل بریز و بپاش نبوده و مثل اکثر اروپاییان به صرفه جویی معتقدند، هر هزینه کردنی بدون حجت عقلی مابین آنان متصور نیست. هزینه نمودن و اصرار بر اینکه یک روز فارغ از دغدغه های کاری، کلیه افراد لابراتوار در رستورانی و در بیرون فضای دانشگاه دور هم جمع شوند شاید تاکیدی بر خانواده بودن مجموعه اعضای لابراتوار می باشد. در یک خانواده اگر بزرگ تر و کوچک تری وجود دارد ولی روابط بر اساس محبت و نه تحکم، استوار است. تزریق روحیه خانواده بودن، بی هیچ تردیدی باعث همفکری و همیاری بیشتری در رفع موانع و مشکلات بسیاری خواهد گردید که به صورت طبیعی در مراحل تحقیقات نمود پیدا می کند.

صحنه های زیبا و بدیعی در چند ساعتی که دوستان لابراتوار دور یک میز نشسته اند، به وجود می آید. شوخی کردن ها و خندیدن پروفسوری شصت هفتاد ساله که در رشته ی خود یک وزنه گران علمی در سطح جهان است با بقیه که موجب نشاط افراد می شود، گفتگو های بسیار دوستانه دو یا چند نفره، بیان نقطه نظرات در اداره  امور و کارها و بی هیچ پرده پوشی و خیلی چیز های دیگر از فوائد دیگر برگزار نمودن چنین مراسمی است.

مثالی دیگر در راهکار تلطیف روابط اعضای لابراتوار، وقت های استراحت و قهوه خوری روزانه است. در لابراتوار ما یکبار  در ساعت 10 صبح و بار دوم در ساعت 4 بعدازظهر وقت قهوه خوری اعضای لابراتوار است. ماکزیمم زمان توقف هر فرد در سالن قهوه خوری و در هر نوبت 30 دقیقه است. در این زمان ها تمامی کارکنان لابراتوار چه در جایگاه منشی، چه در جایگاه استادی و حتی در جایگاه پروفسوری دور یک میز نشسته و با نوشیدن قهوه و صرف تکه ای شیرینی و یا بیسکویت به گپ زدن مشغولند. گپ ها کاملا دوستانه و در موضوعات متفاوتی مثل بحث های خانوادگی، کاری، موضوعات روز و یا تبادل تجربیات است. در این گپ های دوستانه و با نشاط،تجدید قوای لازم برای ادامه کارهای روزانه میسر می شود. نکته جالب این است که تمامی افراد در این زمان ها دارای جایگاه یکسانی هستند اما بلافاصله پس از شروع مجدد کار، هر فردی در جایگاه کاری خود و با جدیت به امور کاری مرتبط به خود مشغول می شود.

 (1)GREEN: Groupe de Recherche en Electrotechnique et Electronique de Nancy